Бизнеске блогерлермен тиімді жұмыс істеу нұсқаулығы

Блогерлермен жұмыс істер кезде тек түріне қарап таңдап, жарнамалайтын тауар жіберіп, сторис түсірсін деп отыра беруге болмайды. Мұндай жұмысты таргет, PR, сырттағы жарнама немесе трейд-маркетинг тәрізді бір жарнама арнасы деп түсіну керек. Оған да бөлек көңіл бөліп, мақсатын анықтап, бюджет салып, нәтижесін тексеру тәртібін белгілеу керек. Болмаса, біреу сізді сторисінде белгілеп қояр деп, бостан-босқа тауарыңызды тегін таратып жібересіз.

Блогер таңдаңыз

Шағын және орта бизнестің бас қатесі — блогерді сырт түріне, яғни профилінің әдемілігіне, жазылушы санына, жақсы сөйлегеніне, аудиториясының ұқсас сияқты көрінгеніне қарап таңдағанында. Бірақ жазылушылар санына қарай салған дұрыс емес. Блогердің аудиториясы сізге шынымен лайық болып, сол блогердің сөзіне сенетіндей, оның айтқанынан әсер алатындай болуға тиіс.

Үнемі жарнама көрсете беретін блогерде 300 мың жазылушы бола тұрса да, сату қабілеті төмен болуы мүмкін. Ал аудиториясының сенімін жаулап алған блогерде белгілі бір қалада он бес-ақ мың адам бола тұрып, әр көрсеткен жарнамасынан жақсы сауда жүруі мүмкін.

Жарнама мақсатын белгілеңіз

Блогерге жазар алдында жарнамаңыз не үшін қажет екенін анықтаңыз. Жарнама мақсаты мынадай бола алады:

көпшілікке танымал болу
жаңа өнімді көрсету
жазылушы санын арттыру
директке немесе сайтқа адам тарту
белгілі тауарды сату
халық сенімін нығайту
компания беделін көтеру
қаладағы сауда нүктесін жарнамалау

Әр мақсатқа бөлек блогер мен бөлек жарнама механикасы қажет. Егер сіз бірдеңе сатқыңыз келсе, блогер аудиториясының санына емес, блогер кеңестерін тыңдап үйренгеніне назар аудару керек. Беделіңізді нығайтқыңыз келсе, пікіріне халық сенетін блогерді іздеуіңіз керек. Жаңа бренд жарнамалағыңыз келсе, бір 15 секундтық стористің орнына бірнеше жарнама берген дұрыс.

Блогердің статистикасын тексеріңіз

Одан кейін блогерді тексеріңіз. Статистикасын сұрауға ұялмаңыз. Жөнді блогер мына мәліметтерді оңай көрсетеді:

сторис, пост, рилстерінің кең аудиторияға таралуы
аудиториясының орналасқан жері
жазылушыларының жынысы мен жасы
контентке қызығушылық танытуы
өткен жарнамаларының үлгілері

Егер адам статистикасын көрсеткісі келмесе, ойланыңыз. Сіз оның жеке құпиясын емес, жарнама қызметін сатып алғалы тұрсыз, сондықтан ақшаны не үшін төлейтініңізді білуге тиіссіз.

Аудиторияның орналасқан жері мен жасы

Аудиторияның орналасқан жеріне көңіл бөлген өте маңызды. Жергілікті бизнестің клиенттері Алматыда, ал блогердің жазылушылары басқа елдер мен қалаларда тұратын болса, оның көмегі тимейді.

Аудиторияның жасына да қараған жөн. Егер өніміңіз 30+ әйелдерге арналса, ал блогердің аудиториясы көбінесе 18 жасар жастар болса, жарнамаңызды көпшілік көргенімен, ештеңе де сатып алмайды.

Техникалық тапсырма дайындаңыз

Келесі қадам — техникалық тапсырма. Ол брендіңізді қорғауға, бірақ блогердің стиліне қайшы келмеуге тиіс. Оған мынаны жазу керек:

нені жарнамалау керек, өнім қалай көмектесе алады
міндетті түрде айтылатын хабарлама
айтуға болмайтын сөздер мен тіркестер
нақты айтылатын тұжырымдар
сілтемелер мен промокодтар
жарнама беру күні
сторис пен рилс саны
материалдың профильде сақталу мерзімі
брендті белгілеу керек пе, жарнаманы таңбалау керек пе деген мәлімет

Нашар техтапсырма мынадай болады: «әдемі етіп түсіріп, бізді белгілеп қойыңыз». Жақсысы мынадай: «өнімді пайдаланып көрсетіңіз, бас пайдасын айтыңыз, кімге жарайтынын түсіндіріңіз, тапсырыс беру процесін көрсетіңіз, сілтемесін бекітіп қойыңыз, промокод туралы айтыңыз, ем болады деп немесе ең күшті өнім деп дәлелсіз айтпаңыз».

Блогер мұның бәрін сіздің тапсырмаңызға сүйеніп, өз сөзімен айтуға тиіс. Егер ол өнімге қатысы жоқ бірдеңе айтып қойса, клиент алдында сіз жауап бересіз.

Келісімшарт құрыңыз

Келісімшарт міндетті түрде қажет. Әсіресе блогердің жұмысы қымбат тұрса, онсыз болмайды. Шартқа мынаны жазу керек:

тараптар мен жұмыс ақысы
контент жариялау форматы мен мерзімі
контент саны
мақұлдау тәртібі
контентті пайдалану ережелері
мерзім бұзылған жағдайдағы жауапкершілік
контент шығару мерзімін өзгерту шарттары
төлеу тәртібі
есеп беру тәртібі

Егер блогер сізге жақсы контент түсіретін болса, оның фотосы мен бейнероликтерін жарнамада, сайтта немесе презентацияда пайдалануға бола ма екенін де алдын ала бекітіңіз. Көптеген бизнес иелері мұны келісіп алмай, блогердің роликтерін пайдаланғысы келіп, құқық бұзу туралы дауға түседі.

Мақұлдау процесі туралы келісіп алыңыз

Блогердің сөзін толық өзгертудің керегі жоқ. Өйткені онда жарнамаңыз шынайы кеңес емес, ешкім сенбейтін бос сөз болып шығады. Бірақ бренд иесі нақты фактілерді, өнім бағасы мен шарттарын тексеріп, блогер мәтінінің шындыққа сәйкес екеніне көз жеткізуі керек.

Былай істеуге болады: блогер жарнама сценарийін немесе нобайын дайындап, бренд өкілі оның ішіндегі нақты деректі ғана тексереді. Сонда блогер өз стилін сақтап қалады. Яғни сіз блогерге тек жарнама бергені үшін емес, аудиторияның сеніміне ие болғаны үшін төлейсіз.

Промокодтар мен трекинг

Егер сіз жарнаманың нәтижесін тексере алмасаңыз, жарнама арнасын да қадағалай алмайсыз. Нәтижені былай көруге болады:

блогердің промокоды
арнайы сілтеме
бөлек телефон нөмірі немесе өтінім үлгісі
директте «мына блогерден келдім» деп жазу шарты

Сауда бірден жүре бастайды деп ешкім уәде бере алмайді. Адам жарнаманы бүгін көріп, ұнаған тауарын бір аптадан кейін сатып алып, кейін офлайн дүкенге де кіріп шығуы мүмкін. Бірақ мұны қадағаламасаңыз, жарнаманың қандай нәтиже бергенін көре алмайсыз.

Есеп алу

Есеп алу тәртібін алдын ала жазған дұрыс. Жарнама бергеннен кейін блогер мынадай статистика көрсетілген скриншоттарын жіберуге тиіс:

жарнаманың қанша адамға таралып, қанша рет көрінгені
жарнамаға шерту саны мен басылған реакция саны
пікір жазу және сақтау саны
сілтемеден өту саны — тек мұндай мәлімет болған жағдайда

Промокод берілсе, сіз өз жағыңыздан тапсырыс, орташа чек, табыс және қайта сатып алу санын есептей аласыз. «Қанша адам жазылған екен» деп қана қоймаңыз. Ол сан табысқа әсер етпейді. Табыс тек өтінім саны мен тапсырыс санына және ұзақ мерзімді сенім орнатқаныңызға байланысты болады.

Ұзақ мерзімді серіктестік

Блогер жұмысын бірінші жарнамадан кейін бағалауға асықпаңыз. Кейде аудиторияға бірнеше рет көріну керек. Бұл көбінесе өніміңіз қымбат, күрделі немесе жаңа болған жағдайда пайдалы.

Бір рет көрсетілген жарнама аудиторияны өніммен таныстыра ғана қояды. Үш-бес рет көрсетілгеннен кейін сенім қалыптасуы мүмкін. Сол себепті мықты блогерлермен ұзақ мерзімге серіктескен дұрыс. Ай сайын жаңа блогер іздемей, өніміңізді жақсы білетін және өз контентінде бірнеше рет қайталап пайдаланатын адамдарды таңдаңыз.

Жарнамаға байланысты жүйе құрыңыз

Блогерлер жалғыз жарнама арнасы болып қалмасын. Жарнама бір жүйеге келтірілгенде жақсырақ жұмыс істейді. Мынаны алдын ала дайындап алыңыз:

профиль және өзекті стористер
веб-сайт парақшасы
менеджерлер мен жылдам жауаптар
тауардың жеткілікті болуы

Жарнама бергеннен кейін:

жылдам жауап беріңіз
қарсы пікірлермен жұмыс істеңіз
клиент базасын жинаңыз
ретаргетинг жасаңыз
пікірлерді сақтаңыз

Егер блогерден трафик келе бастаған сәтте сізде ештеңе дайын тұрмаса, оған блогер кінәлі болмайды.

Блогерлермен жұмыс істеуге көмектесетін чек-лист

☐ Жарнама мақсатын белгілеңіз.

☐ Блогердің жазылушы санына қарамай, аудиториясының сапасын тексеріңіз.

☐ Статистикасы мен кейстерін сұрап алыңыз.

☐ Нақты техникалық тапсырма беріңіз.

☐ Барлық шартыңызды келісімшартқа немесе жазбаша келісімге бекітіп жазыңыз.

☐ Промокод, сілтеме немесе басқа да нәтиже тексеру тәсілін алдын ала әзірлеңіз.

☐ Профиліңіз бен менеджерлеріңізді өтінім қабылдауға дайындаңыз.

☐ Жарнама бергеннен кейін статистикасын жинап, экономикасын есептеңіз.

Блогерлермен жұмысты басқарылатын құрал деп қабылдаңыз. Мұндай жұмыс аудитория тартып, брендіңізге сенім қалыптастырып, саудаңызды жақсарта алады. Ал бизнеске кәсіби тұрғыдан лайық болса, басқа каналдарға да дайын контент бере алады. Бірақ блогерді «маған парақшасы ұнайды» деп таңдап, жұмыс шарттарын белгілемей, нәтижесін қадағаламай, сауда жүйесін дайындамай отырсаңыз, маркетингке ақша салғанның орнына бос шығындаласыз.