Трендтерді брендтің беделіне нұқсан келтірмей пайдалану жолдары
Тез әрекет еткеннің пайдасы да, зияны да бар
Мақаланың мазмұны
Трендке ілескен оңай көрінеді: көпке танымал тақырыпқа тез жазба шығарғанда қаралым саны мен аудитория өзі өседі. Бірақ бұл — аса сақтықты талап ететін құрал. Өйткені асығыста байыпты шешім қабылдау мүмкін емес. Нәтижесінде бренд өзектілігін дәлелдеймін деп, беделінен айырылады немесе орынсыз әзілімен ыңғайсыз жағдайға тап болады.
Трендтерді маркетингте пайдалану дегеніміз — өзекті оқиғаларға, мәдени құбылыстарға, жаңалықтарға, мемдерге, маусымдық жағдайларға немесе аудиторияның мінез-құлқына дер кезінде үн қосып, оларды бренд танымалдылығын арттыруға тиімді жаратуы. Сәтті бейімделген тренд нәтиже береді, себебі тұтынушы брендтің заманауи екенін әрі ортақ тілде сөйлесетінін көреді. Ал сәтсіз әрекет керісінше әсер береді: бренд айтары жоқ жерде сөзге орынсыз араласқандай жағымсыз әсер қалдырады.
Кез келген трендке ұмтылудың керегі жоқ
Кофехана иесі болсаңыз да, саяси жаңалыққа, өнер әлеміндегі дау-дамайға немесе желіде тараған әрбір мемге үн қосудың керегі жоқ. Білім беру жобасын жүргізсеңіз де, TikTok-тағы кез келген трендті жұмыс барысына таңудың қажеті жоқ. Ал медицина саласындағы немесе балаларға арналған брендтер үшін сақтық екі есе артуы тиіс.
Басты ереже — брендтің өз шегі мен ұстанымы болуы тиіс. Оны алдын ала айқындап алған жөн.
Трендті қозғамас бұрын өзіңізге қоятын 4 сауал
Трендпен жұмыс бастамас бұрын, мына сұрақтардың басын ашып алыңыз:
- Бұл тақырыптың брендіңізге қатысы бар ма?
- Біреудің қайғысын, сырқатын, ұлттық не діни сезімін, саяси мәселесін қозғап отырған жоқсыз ба?
- Аудиторияңыз мұны дұрыс түсіне ме?
- Сынға ұшырасаңыз, өз ұстанымыңызды қысылмай дәйектей аласыз ба?
Қандай да бір сұраққа күмәніңіз болса, бұл трендтен бас тартқан жөн.
Дағдарыс пен қайғылы оқиғаларға үн қосу
Маркетингтегі ең қауіпті қадам — қайғылы жағдайлар арқылы назар аударуға тырысу. Бұл мынадай тақырыптарға қатысты:
- төтенше жағдайлар мен қайғылы оқиғалар
- қоғамдағы дау-дамайлар мен қақтығыстар
- белгілі тұлғалардың қазасы
- соғыс пен зорлық-зомбылық
- ауру-сырқау мен дерт
- сезімтал әлеуметтік мәселелер
Егер бизнесіңіз зорлық немесе зардап шеккендерге тікелей көмектеспесе әрі мәселені шешуге қатыспаса, бұл тақырыпқа қатысты үндемеген жөн.
Мұндай сәтте бұрышына логотип қойылған «қайғырып көңіл айтамыз» деген жасанды жазба жариялағанша, үнсіз қалу — әлдеқайда сауатты әрі кәсіби шешім.
Жай трендте болу үшін әрекет етпеңіз
Тағы бір қауіпті қадам — бәрі әзілдеп жатқан соң, «біз де қалмайық» деп босқа ұмтылу. Егер брендіңіздің қалыптасқан стилі салмақты әрі ұстамды болса, кенеттен әзілге көшу жасанды көрінеді. Аудитория бұдан шынайы әзілді емес, жай ғана қаралым соңынан қуғаныңызды сезіп қояды.
Әсіресе трендтің беті қайтып, ел ұмыта бастағанда бір аптадан кейін қосылу — абырой әкелмейтін, сәтсіз шешім. Бұдан брендтің амалсыздығы білініп тұрады.
Өзекті трендті анықтау жолдары
Сәтті шешім «тез арада бірдеңе ойлап табыңдар» деген асығыстықтан емес, брендтің өз ұстанымын және аудиториясын жақсы ұғынуынан туындайды.
Мысалы, шағын кофехана кенет жауған қарды, қаладағы кептелісті немесе оқу жылының басталуын маркетингте тиімді пайдалана алады. Сыйлық сататын дүкен емтихан кезеңіне, мектеп бітіру кешіне немесе Жаңа жылға бейімделеді. Ал бөлшек сауда саласы ауа райының құбылуына, жергілікті оқиғалар мен спорт жарыстарына тез икемделуге қабілетті. Ең бастысы — таңдалған тақырып құр интернеттегі назар аудартумен шектелмей, тұтынушының күнделікті тұрмысымен астасып жатуы тиіс.
Кейс: тағам өнімдері бренді нөсерді тиімді оқиғаға айналдырды
Дайын тағам ұсынатын шағын бренд қалада толассыз нөсер жауып, жеткізу сервистері іркіліп, желіде жұрттың шағымдана бастағанын байқады. Әдеттегі «ыстық тамаққа тапсырыс беріңіз» деген сүрлеуге түскен сөздердің орнына бренд жеткізудің кешігу ықтималдығын алдын ала ескертіп, тапсырысты ертерек беруді ұсынды. Сонымен қатар курьерлердің жағдайын көрсетіп, астың қалай қапталатынын түсіндірді әрі ұзағырақ күткен клиентке шағын бонус ұсынды.
Бұл — құр әзілге сүйенбей жасалған, салмақты әрі сауатты маркетингтік қадам. Бренд клиенттің сол сәттегі шынайы жағдайын ескергендіктен, бұл шешім аудиторияның сенімін арттырды.
Трендті аудитория пайдасына жарату
Тағы бір ұтымды тәсіл — оқиғаларға тез әрі аудиторияға нақты пайдасы тиетіндей әрекет ету. Мысалы, маркетплейс ережесі өзгерсе, білім беру жобасы мұның кәсіпкерлерге әсерін бірден талдап береді. Қалада ауқымды шара өтсе, маңайдағы кафе келушілерге бағыт-бағдар беріп, арнайы мәзір әзірлейді. Ал жұрт баға өсімін талқылап жатса, жергілікті өндіруші өнім бағасының неден қалыптасатынын ашық түсіндіреді.
Тренд міндетті түрде әзілге сүйенбеуі керек. Қажетті кезде ұсынылған пайда да — аудиторияның сенімін арттыратын маркетингтік қадамы.
Контентті жедел бекіту жолдары
Қатер санын азайту үшін компанияда қарапайым әрі тиімді келісу тәртібі болуы керек. Ондаған адамның мақұлдауын күтіп, уақыт ұттырып, артық рәсімдер көбейсе, жеделдіктен айырыласыз. Сол себепті тақырып бойынша шектеулерді алдын ала бекіткен жөн:
- қатаң тыйым салынатындар: қайғылы оқиғалар, діни және саяси тақырыптар, кәсіби сараптамасыз денсаулық мәселелерін шешу, өзге тараптардың жанжалдары
- жедел жариялауға болатындар: ауа райы, қала тынысы, маусымдық өзгерістер, жергілікті шаралар, қайшылықты мәні жоқ бейтарап мемдер
Құқықтық және абыройлық қатерлер
Тек танымал болғаны үшін өзгелердің сауда белгісін, кісінің бейнесін немесе фильм кадрларын рұқсатсыз пайдалануға болмайды. Сонымен қатар өнім атқара алмайтын мүмкіндіктерді уәде етуге немесе біреудің қайғысы мен қиындығын тауар сату сылтауына айналдыруға тыйым салынады.
Цифрлық кеңістікте ештеңе ізсіз жоғалмайды: жазбаны өшіргеніңізбен, скриншоты сақталып қалуы мүмкін.
Трендке үн қоспас бұрын тексеретін чек-лист
Барлық тармаққа сенімді түрде «иә» десеңіз — іске кірісуге болады.
Трендке бейімделгенде бизнес негізгі өзегінен ажырамауға тиіс. Ол брендке серпін беріп, оқырман назарын жедел аударуға әрі аудиторияның қызу талқысына қосылуға көмектеседі. Алайда маркетинг жоспары тек трендтерден тұрса, бұл — брендті дамыту емес, желідегі ағынның ырқында кету. Компанияның нақты іргелі стратегиясы болуға тиіс, ал трендтер — соны толықтыратын икемді құрал қана. Осылайша компания бейберекет сипат алмай, нарықта өзекті бренд ретінде танылады. Егер жүйелі стратегияңызды әлі қалыптаспаған болса, мына кезеңдерден бастасаңыз болады: